Sitemap’dagi lastmod: sahifa o‘zgargan sanasi nima uchun ko‘rsatiladi

Sayt xaritasidagi har bir manzil yonida bir nechta qo‘shimcha teg bo‘lishi mumkin. Ulardan amalda eng foydalisi — lastmod, ya’ni sahifa oxirgi marta o‘zgargan sana.

Lastmod qanday ko‘rinadi

<url>
  <loc>https://example.uz/xizmatlar/konditsioner-tamiri/</loc>
  <lastmod>2026-09-14</lastmod>
</url>

Sana W3C Datetime formatida yoziladi: faqat sana (yil-oy-kun) yoki vaqt va soat mintaqasi bilan to‘liq ko‘rinishda. Masalan, 2026-09-14T10:30:00+05:00 — Toshkent vaqti bilan. Boshqa formatlar, masalan 14.09.2026, xato hisoblanadi.

Qidiruv tizimlari undan qanday foydalanadi

Google lastmod’ni sahifani qachon qayta skanerlashni rejalashtirish uchun signal sifatida ishlatadi — lekin faqat sayt bu sanani doimiy va to‘g‘ri ko‘rsatsa. Agar sanalar haqiqatga mos kelmasligi aniqlansa, tizim ularga ishonmay qo‘yadi.

Sayt xaritasidagi changefreq va priority teglari esa Google tomonidan e’tiborga olinmaydi. Ularni to‘ldirishga vaqt sarflash shart emas, lekin bor bo‘lsa zarar ham bermaydi.

Qaysi o‘zgarishlar lastmod’ni yangilashi kerak

Sanani faqat sahifa mazmuni sezilarli o‘zgarganda yangilang:

• Asosiy matn qayta yozildi yoki yangi bo‘lim qo‘shildi
• Narx, mavjudlik, shartlar o‘zgardi
• Muhim ma’lumot tuzatildi
• Mikrorazmetka yoki sarlavha jiddiy o‘zgardi

Yangilash kerak emas, agar faqat:

• Futerdagi yil yoki kopirayt yozuvi o‘zgargan
• Yon paneldagi «so‘nggi maqolalar» bloki yangilangan
• Sayt xaritasi shunchaki qayta yaratilgan

Tipik xato: barcha sahifalarda bugungi sana

Ko‘p generatorlar va o‘zimiz yozgan skriptlar lastmod’ga xarita yaratilgan vaqtni qo‘yadi. Natijada har kuni minglab sahifalar «yangilangan» bo‘lib ko‘rinadi. Robot bir necha marta tekshiradi, o‘zgarish topmaydi va bu saytdagi sanalarni signal sifatida qabul qilishni to‘xtatadi. Natijada haqiqatan yangilangan sahifalar ham tez qayta skanerlanmaydi.

Shunday holat teskari tomonga ham bo‘ladi: lastmod umuman yangilanmaydi, sahifa esa o‘zgargan. Bu kamroq zarar, lekin foydasiz.

Sanani qayerdan olish

Eng ishonchli manba — ma’lumotlar bazasidagi sahifa yoki tovar yozuvining o‘zgartirilgan vaqti. CMS’larda bu odatda mavjud maydon. Agar sayt statik bo‘lsa, faylning o‘zgarish vaqti yoki kontent faylidagi alohida «yangilangan» maydoni ishlatiladi.

Internet-do‘konlarda ehtiyot bo‘ling: narx yoki qoldiq har soatda yangilansa, lastmod ham har soatda o‘zgaradi. Bu haqiqiy o‘zgarish, lekin qaysi maydonlar sanani yangilashini oldindan kelishib oling.

Indeks fayldagi lastmod

Katta saytlarda sayt xaritasi indeksi ishlatiladi va unda har bir alohida xarita uchun ham lastmod ko‘rsatiladi. Bu qiymat o‘sha xaritadagi eng so‘nggi o‘zgarish sanasiga teng bo‘lishi mantiqiy. Agar blog xaritasida bir oydan beri hech narsa o‘zgarmagan bo‘lsa, indeksdagi sana ham eski qolishi kerak — shunda robot o‘zgarmagan qismlarni qayta yuklab vaqt sarflamaydi.

Tekshirish

Sayt xaritasini brauzerda oching va bir nechta sahifaning lastmod qiymatini ularning haqiqiy yangilanish sanasi bilan solishtiring. Agar hammasida bir xil sana bo‘lsa — generator sozlamasini o‘zgartirish kerak. Sahifada «yangilangan» sana ko‘rsatilsa, u ham xaritadagi sana bilan mos bo‘lgani yaxshi.