Saytda texnik ishlar: kirishni qanday yopish va pozitsiyalarni yo‘qotmaslik

Server ko‘chishi, CMS yangilanishi, ma’lumotlar bazasi bilan ishlash — ba’zan saytni vaqtincha yopish kerak bo‘ladi. Foydalanuvchi uchun «texnik ishlar olib borilmoqda» degan sahifa yetarli. Qidiruv roboti uchun esa sahifa matni emas, server qaytaradigan kod muhim.

To‘g‘ri kod — 503

503 Service Unavailable kodi qidiruv tizimiga aytadi: sayt vaqtincha ishlamayapti, keyinroq qayting. Robot sahifani indeksdan olib tashlamaydi va keyinroq qayta tashrif buyuradi. Javobga Retry-After sarlavhasini qo‘shish foydali — u soniyalarda yoki aniq sana bilan robotga qachon qaytishni ko‘rsatadi.

Foydalanuvchiga ko‘rinadigan sahifa esa istalgan ko‘rinishda bo‘lishi mumkin: logotip, qisqa xabar, aloqa telefoni, Telegram kanali havolasi.

Qanday xatolar qilinadi

• Barcha sahifalar 302 yoki 301 bilan /texnik-ishlar/ sahifasiga yo‘naltiriladi. Robot har bir manzil yangi joyga ko‘chganini ko‘radi, texnik ishlar sahifasi esa 200 qaytaradi. Uzoqroq davom etsa, bu indeksda chalkashlik keltiradi.
• Texnik ishlar sahifasi 200 kodi bilan beriladi. Robot barcha sahifalarning mazmuni bir xil qisqa matnga almashganini ko‘radi va ularni qayta baholashi mumkin.
• Server 404 yoki 500 qaytaradi. 404 sahifa yo‘qligini bildiradi, 500 esa nosozlik — ular ham vaqtinchalik holat uchun mos emas.

Qanday sozlash

Ko‘p CMS’larda texnik ishlar rejimi bor; uning qaysi kodni berishini tekshiring — ba’zi plaginlar standart bo‘yicha 200 qaytaradi. Server darajasida nginx yoki Apache’da barcha so‘rovlarga 503 qaytarish va maxsus sahifani ko‘rsatish qoidasi yoziladi. Ishlarni bajarayotgan jamoaning IP manzili uchun istisno qo‘shish mumkin — ular saytni odatdagidek ko‘radi.

robots.txt fayli texnik ishlar paytida ham 200 kodi bilan ochilib turgani yaxshi: agar u 503 qaytarsa, Google butun saytni skanerlashni vaqtincha to‘xtatadi. Qisqa ishlar uchun bu muammo emas, lekin bilib qo‘yish kerak.

Qancha vaqt xavfsiz

Bir necha soatlik 503 odatda iz qoldirmaydi. Agar sayt bir necha kun davomida 503 qaytarsa, qidiruv tizimlari sahifalarni indeksdan chiqara boshlashi mumkin. Shuning uchun uzoq ishlarni bosqichlarga bo‘ling yoki ularni sayt ishlab turgan nusxada tayyorlab, keyin tez almashtiring.

Imkon bo‘lsa, yopmang

Ko‘p ishlarni saytni yopmasdan bajarish mumkin:

• Yangi versiya test serverida tayyorlanadi va tayyor bo‘lganda almashtiriladi
• Ma’lumotlar bazasi bilan ishlar trafik eng kam bo‘lgan soatlarda — ko‘pincha tunda
• Faqat zarur bo‘lim yopiladi, masalan, onlayn to‘lov, butun sayt emas

Mijozlarni ogohlantirish

Qidiruvdan tashqari, mijozlar ham muhim. Rejalashtirilgan ishlar haqida Telegram kanalida yoki saytdagi bannerda oldindan xabar bering. Texnik ishlar sahifasida telefon raqami bo‘lsa, buyurtma berishni xohlaganlar uni yo‘qotmaydi.

Ishlardan keyin tekshiruv

• Sayt 200 kodini qaytaryapti, 503 qolib ketmagan
• Retry-After va texnik ishlar qoidalari olib tashlangan
• robots.txt va sayt xaritasi joyida
• Search Console va Vebmaster’da keyingi kunlarda skanerlash xatolari ortmagan